STAW SKRONIOWO-ŻUCHWOWY (SSŻ)
(materiał zamieszczony dzięki uprzejmości autora - Pana doktora Marcina Doleckiego, www.mojdentysta.com.pl)


Co to jest staw skroniowo - żuchwowy (SSŻ)?

Staw skroniowo - żuchwowy (SSŻ) jest to staw łączący dolną szczękę (żuchwę) z czaszką (kością skroniową). Dolna szczęka i czaszka są połączone wieloma mięśniami i więzadłami, które funkcjonują harmonijnie jeśli dolna szczęka jest w prawidłowej pozycji. Głowa kości żuchwy jest nazywana kłykciem i pasuje do wgłębienia w kości skroniowej, zwanego dołem stawowym. W celu prawidłowego funkcjonowania stawu potrzebny jest jeszcze kawałek chrząstki zwany krążkiem stawowym. Działa on jak poduszka albo amortyzator pomiędzy dwiema kośćmi.

Kiedy dolna szczęka otwiera się i zamyka, krążek pozostaje bez przerwy pomiędzy kłykciem i dołem stawowym. Kiedy tak się dzieje, mamy do czynienia ze zdrowym SSŻ i pacjent może szeroko otworzyć usta bez żadnego dyskomfortu i żadnego odgłosu. Przy normalnym stawie pacjent jest w stanie podczas maksymalnego otwarcia szczęk włożyć między zęby trzy palce. W przypadkach, gdy SSŻ funkcjonuje prawidłowo i krążek stawowy jest w prawidłowej pozycji, mięśnie głowy, szyi i ramion funkcjonują relatywnie bez bólu.

Czym są zaburzenia SSŻ

Zaburzenia SSŻ oznaczają stan stawu odmienny od normalnego.

Pozycja Twoich zębów może wpływać na pozycję stawów szczęk. Każdy z nich, gdy funkcjonuje normalnie, kości nie kontaktują się ze sobą, ponieważ między nimi znajduje się cienki krążek chrzęstny. Ten krążek działa jak poduszka i umożliwia gładką pracę stawu. Każdy krążek jest utrzymywany w miejscu i prowadzony przez mięśnie i więzadła. Jeśli zgryz jest zły, tak jak w przypadkach gdy mamy do czynienia z: głębokim zgryzem, dolną szczęką przesuniętą za daleko do tyłu, wąską górną szczęką, stłoczonymi górnymi zębami, lub wychylonymi do przodu, może spowodować zmianę pozycji żuchwy. Typowo krążek jest wypchnięty do przodu. Dolna szczęka ma wtedy tendencję do powracania za bardzo do tyłu a szczyt żuchwy zwany kłykciem naciska na nerwy i naczynia krwionośne z tyłu stawu i w ten sposób powoduje ból..

Zwykle, krązek zabezpieczający (chrząstka) jest wypchnięty do przodu i już nie służy jako poduszka pomiędzy kłykciem (żuchwa) i dołem stawowym (czaszka) i ewentualnie może to prowadzić do sytuacji gdy kłykieć trze o kostny dołek. To może spowodować zaburzenie zwane osteoartritisem.

Łagodne przemieszczenie powoduje klikanie lub pykania w stawach żuchwy.

Kiedy krążek jest przemieszczony, powoduje to różnorodne odgłosy wewnątrz stawów żuchwy, takich jak klikanie i pykanie. Pacjenci muszą zdawać sobie sprawę, że jakiekolwiek odgłosy lub ból, pojawiające się podczas otwierania i zamykania szczęk są objawem przemieszczenia stawu. Zaleca się by pacjenci szukali pomocy tak szybko jak to możliwe wy zapobiec pogorszeniu się zaburzenia.

Bardziej ostre przemieszczenie może być bardzo bolesne i ewentualnie może powodować trwałe zniszczenie stawu. Niestabilny zgryz może spowodować zarówno przemieszczenie stawu jak i napięcie i ból mięśni. Wiele objawów zwykle nie wiązanych z tzw. dysfunkcją czaszkowo - krzyżową jest nią spowodowanych. Te objawy to:

- bóle głowy, - bóle szyi, - dzwonienie w uszach, - wypełnienie w uszach, - ból za oczami, - ból uszu, - ból ramion, - ból dołu pleców, - zawroty głowy, - zasłabnięcia, - trudności w połykaniu, - mrowienie w palcach i rękach

Przyczyny zaburzeń SSŻ

Stawy skroniowo - żuchwowe są jednymi z najczęściej używanych stawów ciała, w związku z długotrwałym użyciem w trakcie żucia, mowy, śpiewu, ziewania itp. Dysfunkcja stawu oznacza, że dolna szczęka nie znajduje się we właściwym miejscu względem górnej. Powoduje to często przemieszczenie krążka zabezpieczającego do przodu podczas przesuwania się żuchwy za bardzo do tyłu.

NIEKTÓRE NAJPOWSZECHNIEJSZE PRZYCZYNY

1. Dolna szczęka zbyt daleko z tyłu
- Głęboki zgryz zębowy
- Górne zęby przechylone do tyłu
- Brak tylnych zębów
Rezultat: przemieszczenie krążka do przodu

2. Mięśnie nie pozostające w równowadze
- Nawyki zgrzytania lub zaciskania zębów
- Zła postawa

3. Uraz
- Wypadki samochodowe
- Uderzenie z tyłu
- Zabiegi usypiania w szpitalach
- Uraz głowy lub szczęki
Kłykcie zbyt daleko o tyłu to główna przyczyna zaburzeń SSŻ.

Staw skroniowo-żuchwowy wpływa na zdrowie ogólne jak żaden inny staw. Za kłykciem (szczytem dolnej szczęki) znajduje się kilka struktur, które wpływają na zdrowie samego stawu. Jedno z tylnych więzadeł, które działają jak gumowa taśma ciągnąca krążek do tyłu podczas zamykania szczęki. Jak wszystkie stawy, stawy SŻ zawiera dużą ilość nerwów i naczyń krwionośnych, które na poziomie podświadomości przekazują informacje o pozycji i stanie stawu. Kiedy szczęka jest zamknięta, krążek, który nie ma czucia, działa jak amortyzator w celu zapobieżenia uciskowi nerwów i naczyń krwionośnych. Kiedy nerwy i naczynia krwionośne są uciśnięte, cała struktura jest wytrącona z równowagi, co wpływa na nerwy, więzadła i mięśnie głowy, szyi i twarzy. Przemieszczony staw powoduje ból i inne objawy, co wpływa na zdrowie i osobistą jakość życia.

PRZEMIESZCZONY STAW, KRĄZEK PRZESUNIĘTY DO PRZODU - LECZENIE

Leczeniem z wyboru u pacjentów z przemieszczoną szczęką w związku z ustawieniem żuchwy (kłykcia) za bardzo do tyłu byłoby noszenie szyny, lub aparatu czynnościowego przesuwających żuchwę do przodu.

MIĘŚNIE WYTRĄCONE Z RÓWNOWAGI

Mięśnie, które nie pozostają w równowadze mogą być rezultatem zaciskania lub zgrzytania zębami. Jeśli mięśnie są przepracowane lub zmęczone w związku z nierównowagą strukturalną, inne mięśnie muszą ją skompensować. Ta kompensacja powoduje dopasowanie się ciała co wprowadza je w nieprawidłową postawę. Kompensacja oznacza że ciało adaptuje się do stanu, który jest niezdrowy. Ciało zaczyna doświadczać objawów na łagodnym poziomie - takim jak okazjonalne bóle głowy. Powoli objawy zaczynają pojawiać się coraz częściej, aż do momentu gdy pacjent czuje ból głowy codziennie.

Jeśli masz delikatnie przesunięty krążek, przesunięty krążek, nieprawidłową pozycję głowy lub postawę ciała, skurczone mięśnie mogą powodować ból szyi, twarzy lub głowy. Te mięśniowe napięciowe bóle głowy mogą być tak ostre, że są mylone z migrenowymi bólami głowy. Niestety, pacjenci nie są często badani w kierunku zaburzeń SSŻ a leczenie "migreny" nie daje rezultatów.

Leczenie pacjentów z migrenowymi bólami głowy polega często na przepisywaniu leków przeciwbólowych, takich jak Imitrex. Ten lek jest nieskuteczny w leczeniu zaburzeń związanych z przemieszczonymi stawami szczęk (dysfunkcja SSŻ). Radzi się pacjentom by stosuje aparaty przesuwające dolną szczękę do przodu lub do leczenia nawyków - parafunkcji - by spróbowali rozwiązać problem tak szybko, jak to tylko możliwe.

Narastająca fala pacjentów którzy przeżyli urazy biczowe w wypadkach samochodowych ma przemieszczone jeden lub oba stawy skroniowo - żuchwowe w tym samym czasie bez bezpośredniego urazu twarzy lub głowy o kierownicę, kolumnę drzwi, szybę czy inne części samochodu.

Uraz biczowy wydarza się gdy głowa jest rzucona do tyłu i do przodu podczas jazdy samochodem, który jest uderzony z tyłu lub z boku. Wyczerpujące badania dokumentują dobrze fakt że większość urazów typu fleksja - ekstensja pojawiają się po tak zwanych ?mniejszych urazach głowy?. Oznacza to że nie trzeba doznać złamania lub bezpośredniego urazu głowy. Większość pacjentów donosi że ich głowa po prostu rzucona do tyłu i do przodu, lub na boki. Ten ruch niszczy mięśnie i więzadła które wspierają staw szczęki. Kiedy te mięśnie i więzadła są uszkodzone może to spowodować przemieszczenie krążka ochronnego do przodu i powoduje przemieszczenie stawu żuchwy po jednej lub obu stronach.

ZABIEGI INTUBACYJNE

Pacjenci, którzy są poddawani zabiegom chirurgicznym w znieczuleniu ogólnym są zwykle intubowani przez usta. Intubacja jest zabiegiem podczas którego umieszcza się rurkę w dół gardła by otworzyć drogi oddechowe podczas wykonywania zabiegu chirurgicznego. Okazjonalnie podczas zabiegu może dojść do przemieszczenia żuchwy w związku z wymuszonym otwarciem ust, nadmiernym rozciągnięciem więzadeł i innych tkanek w celu włożenia rurki. Niektórzy pacjenci mogą po zabiegu odczuć klikanie żuchwy, ograniczone rozwarcie ust, ból twarzy i głowy. Pacjenci, u których wcześniej stwierdzono zaburzenia SSŻ powinni przed zabiegiem chirurgicznym poradzić się anestezjologa czy możliwe jest intubowanie przez nos by zapobiec dalszemu zniszczeniu stawu i otaczających go struktur.

URAZ GŁOWY I ŻUCHWY

Poważne uderzenie w głowę lub żuchwę może spowodować przemieszczenie krążka w związku z siłą uderzenia w żuchwę. Pacjenci mogą odczuwać opuchliznę, ograniczone rozwarcie ust i klikanie w stawie. Pacjenci z ostrym urazem powinni szukać pomocy natychmiast po urazie by uniknąć dalszego zniszczenia stawu.

JEDZENIE I PICIE POWIĘKSZAJĄCE U NIEKTÓRYCH BÓLE GŁOWY

- Alkohol
- Tytoń
- Kofeinowe: kawa, herbata, napoje i czekolada
- Wzmacniacz smaku M.S.G.
- Sztuczne słodziki, takie jak aspartam
- Powinno się unikać potraw smażonych w oleju roślinnym I tłustych potraw
- Mleko i ser
- Orzechy
- Fasola
- Wieprzowina

Test do samodzielnej oceny stanu SSŻ

Poniżej znajduje się kilka pytań, które mogą pomóc w ocenie objawów:

- Czy cierpisz na niezwykle częste bóle głowy? (T/N)
- Czy słyszysz podczas otwierania, zamykania ust lub żucia chrobot, klikanie lub pykanie w którymś stawie żuchwy? (T/N)
- Czy czujesz ból w którymś z następujących obszarów: stawy żuchwy, górna szczęka, dolna szczęka, bok szyi, tył głowy, czoło, za oczami czy skronie? (T/N)
- Uczucie wypełnienia, nacisku lub blokady w uszach? Czy wosk w uszach wytwarza się w nadmiernej ilości? (T/N)
- Czy miałeś kiedykolwiek dzwonienie, trzaski, syki lub buczenie w uszach? (T/N)
- Czy miałeś zawroty głowy lub zemdlałeś? (T/N)
- Czy drętwieją ci czasem palce lub ręce? (T/N)
- Czy jesteś cały czas zmęczony, łatwo się męczysz lub uważasz że jesteś chronicznie zmęczony? (T/N)
- Czy na języku masz odciśnięte swoje zęby? (T/N)
- Czy język wchodzi ci pomiędzy zęby podczas połykania? (T/N)
- Czy trudno ci żuć pokarmy? (T/N)
- Czy brakuje ci tylnych zębów? (T/N)
- Czy zaciskasz zęby w dzień lub w nocy? (T/N)
- Czy zgrzytasz zębami w nocy? (Zapytaj rodziny.) (T/N)
- Czy budzisz się z bólem głowy? (T/N)
- Czy miałeś uraz biczowy? (T/N)
- Czy uderzyłeś się (uderzono cię) w głowę, twarz lub podbródek? (T/N)
- Czy osiągnąłeś etap gdy lekarstwa już ci nie pomagają? (T/N)
- Czy żucie gumy pogarsza twe objawy? (T/N)
- Czy jeśli włożysz swe małe palce do uszu i otworzysz szeroko i zamkniesz usta naciskając palcami do przodu, czy będzie cię bolało? (T/N)
- Czy twoja żuchwa zbacza na lewo lub prawo podczas szerokiego otwierania ust? (Zobacz w lustrze.) (T/N)
- Czy nie jesteś w stanie włożyć między zęby trzech palców podczas najszerszego otwarcia ust? (T/N)
- Czy masz zwężoną I niesymetryczną twarz? (T/N)

Jeśli odpowiedziałeś twierdząco na niektóre z powyższych pytań, może powinieneś zgłosić się na konsultację do specjalisty SSŻ lub swego dentysty. Sam możesz sprawdzić swój staw w następujący sposób:

- Włóż małe palce do uszu. Kilkakrotnie otwórz i zamknij usta. Czy szczęka klika, trzaska, lub trze?
- Patrząc w lusterko, bardzo powoli otwieraj i zamykaj usta. Zauważ czy żuchwa nie przesuwa się na którąś stronę. Czy odczuwasz wtedy jakikolwiek ból?
- Przesuwaj żuchwę z boku na bok. Czy czujesz ból?

Sprawdź wrażliwość mięśni:

- Przyłóż palce z przodu uszu na staw i naciśnij.
- Naciśnij również na rejon policzków

Jeśli odczułeś ból lub dyskomfort, skontaktuj się z wykwalifikowanym dentystą w celu konsultacji w kierunku zaburzeń SSŻ.


Inne usługi stomatologiczne:

zakładanie wypełnień – plombowanie
leczenie kanałowe – przewodowe, endodontyczne
laseroterapia – laser miękki i twardy
laser rewolucjonizuje stomatologię - omówienie dla cierpliwych i ciekawych
wybielanie zębów
licówki
korony
mosty
protezy częściowe i całkowite
ekstrakcje zębów
resekcje, hemisekcje, amputacje korzeni, wyłuszczanie torbieli
implanty - historia, budowa, powierzchnie i systemy
implantoprotetyka
leczenie paradontozy
sterowana regeneracja tkanek - materiały kościozastępcze
leczenie dzieci
profilaktyka ortodontyczna/leczenie ortodontyczne
piaskowanie zębów
diagnostyka
narkoza (uwaga! obecnie nie wykonujemy zabiegów w narkozie)
staw skroniowo-żuchwowy (SSŻ) – ważny staw, diagnostyka i leczenie
CarieScan - diagnostyka próchnicy
Onkologia