LASER REWOLUCJONIZUJE STOMATOLOGIĘ, czyli mądrze, wyczerpująco o laseroterapii.
Tylko dla ciekawych i wnikliwych. Uwaga, tekst może zanudzić :))


Współcześnie trudno wyobrazić sobie nowoczesny gabinet stomatologiczny, bez choćby jednego z kilku typów laserów dentystycznych. W polskich warunkach przede wszystkim stosowane są lasery terapeutyczne zaliczane do laserów małej i średniej mocy-tzw. lasery biostymulacyjne.

Wykorzystywane są one jako wspaniały środek przeciwzapalny i przeciwbólowy. Również od kilku lat wśród stomatologów obserwuje się coraz szersze zainteresowanie laserami dużej mocy. Ta grupa laserów stosowana jest do wywołania kontrolowanych procesów destrukcyjnych tkanki, do których zalicza się: cięcie, odparowanie, koagulację i fotoablację.

Skuteczność wywoływania tych procesów w tkankach biologicznych zależy od właściwego doboru takich parametrów jak: energia lub moc promieniowania, szerokość impulsu lub czas oddziaływania z tkanką, właściwości absorpcyjnych tkanki oraz gęstości energii lasera. Korzyści płynące z zastosowania tych urządzeń w praktyce tworzą długą i imponującą listę. Zabiegi wykonywane techniką laserową są niebolesne i bezkrwawe, co zapewnia dobre samopoczucie pacjenta oraz lepszą widoczność pola operacyjnego. Rany goją się szybko, nie pozostawiając blizn. W aseptycznej terapii laserowej nie grożą również żadne powikłania, co skraca znacznie czas leczenia i sprawia, że nie ma potrzeby dokonywania żadnych korekt.

MEDYCZNO-BIOLOGICZNE PODSTAWY LECZENIA
LASERAMI MAŁEJ MOCY


Promieniowanie światła laserowego wywołuje szereg zmian zachodzących wewnątrz komórki. Energia laserowa pochłaniana przez enzymy mitochondrialne daje miejscowy wzrost temperatury, który powoduje zwiększenie przepuszczalności i przewodności błony mitochondrium. Prowadzi to do ułatwionego napływu do mitochondriów składników cyklu Krebsa i zwiększenia produkcji wysokoenergetycznych cząsteczek ATP. Poza tym stwierdzono wzrost syntezy DNA, RNA i liczby mitochondriów prowadzący do proliferacji komórek. Wykazano także, że pod wpływem niskoenergetycznej wiązki wzrasta populacja limfocytów T, które poprzez miejscowe uwalnianie czynników wzrostu oraz limfokin, i interleukin, odgrywają istotną rolę w regeneracji tkanki zapalnej. Wzrasta także aktywność monocytów, makrofagów i neutrofilów co prowadzi do zwiększenia miejscowej odporności. Jak wynika z doświadczeń lasery biostymulacyjne zwiększają okresowo poziom przeciwciał, przyspieszając w ten sposób proces gojenia i wydłużają okres remisji tych schorzeń.

Efekt przeciwzapalny, uzyskany po zastosowaniu lasera biostymulacyjnego zawdzięczamy także miejscowemu wzrostowi serotoniny uwalnianej z płytek krwi, która powoduje obkurczenie naczyń krwionośnych. Zaobserwowano także zmianę stężenia histaminy i heparyny, która umożliwia poprawę mikrokrążenia, przez co obrzęki pourazowe ulegają wchłonięciu. Światło lasera powoduje także hamowanie wzrostu przepuszczalności naczyń krwionośnych, narastania obrzęku w ostrej fazie zapalenia, oraz formowania się ziarniny.

ZAKRES ZASTOSOWAŃ STOMATOLOGICZNYCH
LASERÓW BIOSTYMULACYJNYCH


Światło typowych laserów biostymulacyjnych ma moc od 1 do 500mW. W stomatologii znajdują one zastosowanie głównie w nieinwazyjnym leczeniu chorób błony śluzowej, znieczulaniu i zatrzymywaniu krwawienia. Promieniowanie laserowe poprzez swoje właściwości sterylizujące działa przeciwzapalnie i przeciwobrzękowo. Skutecznie aktywizuje regenerację komórek.

Dzięki zwiększeniu produkcji przeciwciał pobudza system immunologiczny. Promieniowanie tego lasera powoduje zanik objawów szczękościsku.

Zastosowanie lasera biostymulacyjnego przed rozpoczęciem opracowywania ubytku próchnicowego podnosi próg bólu i czyni zabieg znacznie mniej bolesnym. Lasery te są bardzo użyteczne w zabiegach przeciwbólowych przy stomatopatiach protetycznych, ropniach przyzębia, paradontopatiach, obrzękach, opryszczce wargowej, zapaleniach miazgi. Działanie lasera powoduje przyspieszenie gojenia się ran po zabiegach ekstracji, przecinania wędzidełka i resekcji, a ponadto przy przewlekłych zapaleniach tkanki okołozębowej. Użycie lasera zapobiega stanom zapalnym i jest bardzo przydatne w leczeniu nerwobólów. Dzięki tym aparatom zmniejszyć można krwawienie i przyspieszyć gojenie po zabiegu, a także likwidować ogniska zapalne. Zastosowanie lasera poprawia terapeutyczne skutki zabiegów, zmniejsza ryzyko infekcji, przyspiesza regenerację uszkodzonych tkanek.

Wskazania:
• stany zapalne miazgi, zatok, zębodołu,
• neuralgie,
• choroby dziąseł, przyzębia i błony śluzowej jamy ustnej
• grzybica jamy ustnej
• neuralgia nerwu trójdzielnego,
• bóle w stawach skroniowo-żuchwowych,
• odczulanie odsłoniętej zębiny
• ból i obrzęk pozabiegowy,
• opryszczka, afty,
• zapalenie ślinianek,
• likwidacja szczękościsku,
• gojenie zębodołu po ekstrakcji,
• ból i obrzęk po złamaniach szczęki
• przyspieszanie gojenia po tradycyjnych zabiegach chirurgicznych w jamie ustnej (np. po plastyce wędzidełek, resekcji, sterowanej regeneracji kości, zabiegach płatowych, gingiwektomiach, przeszczepach i implantach)

LASERY DUŻEJ MOCY

Drugą grupę laserów stosowanych w stomatologii stanowią lasery dużej mocy. Do najbardziej rozpowszechnionych należą trzy najważniejsze:

• laser chirurgiczno-zabiegowy na dwutlenku węgla, tzw.laser CO2
• laser do zabiegów endodontycznych i mikrochirurgii kontaktowej, tzw. laser jagowo-neodymowy (YAG:Nd)
• laser do opracowywania twardych tkanek zęba między innymi ubytków próchnicowych, tzw. laser jagowo-erbowy (YAG:Er)

Laser gazowy CO2 jest wyróżniającym się jakościowo narzędziem w stomatologii i chirurgii jamy ustnej. Promieniowanie laserowe jest dobrze absorbowane przez wodę, a tym samym przez dobrze uwodnione tkanki miękkie. W tkankach twardych promieniowanie to wyróżnia się także efektywną absorpcją, ale jego działanie ogranicza się tu głównie do procesów nadtapiania i rekrystalizacji powierzchniowych warstw szkliwa i zębiny. Zastosowanie tego lasera w zbiegach kanałowych jest ograniczone ze względu na zwierciadlany, a nie na światłowodowy sposób prowadzenia wiązki.

Najszersze więc pole zastosowań lasera CO2 to zabiegi na tkankach miękkich jamy ustnej. Zmieniająca się w ciepło zogniskowana energia promieniowania wywołuje kontrolowany efekt cięcia. Głębokość i szybkość cięcia oraz obszar martwicy wzrastają proporcjonalnie do mocy promieniowania. Pojedyncze nacięcie tkanki promieniowaniem o mocy ok. 6W realizuje się na głębokość od 0,2 do 0,5mm. Większą głębokość realizuje się albo mniejszą szybkością cięcia albo większą mocą promieniowania.

W zabiegach bezkontaktowego cięcia laserem CO2 uzyskuje się działanie hemostatyczne i sterylizujące. Zmniejsza się także miejscowy odczyn zapalny. Aplikator zabiegowy jest oddalony od pola operacyjnego, co umożliwia wygodny dostęp i dobrą widoczność. Urządzenie to podczas cięcia koaguluje naczynia krwionośne w trakcie zabiegu chirurgicznego, a zatem jest nieocenione przy usuwaniu zmian chorobowych wysoce ukrwionych narządów, np. języka. Możliwość ciągłej hemostazy eliminuje konieczność zakładania szwów, a absolutnie sterylną ranę można pozostawić bez zabezpieczenia opatrunkiem. Pooperacyjne bliznowacenie i skurcz tkanek jest ograniczony. Wyniki procesu zdrowienia są zwykle doskonałe. Laser CO2 jest szczególnie efektywny w usuwaniu wczesnych zmian chorobowych takich jak nadziąślaki, włókniaki, i brodawczaki, w przecinaniu wędzidełek warg i języka, w pogłębieniu przedsionka, w wycinaniu przerośniętych dziąseł, w usuwaniu naczyniowych zmian chorobowych, w przygotowywaniu jamy ustnej do protezowania itp.

W leczeniu zmian okołowierzchołkowych, laser CO2 znacznie ułatwia przeprowadzenie zabiegu przez całkowite odparowanie patologicznie zmienionych tkanek okołowierzchołkowych. Zabieg jest bezkrwawy, a rana goi się bez powikłań. Zwęglona warstwa pokrywająca operowaną powierzchnię stanowi naturalny opatrunek. Oddziaływanie promieniowania laserowego na twardą tkankę wierzchołka zęba powoduje zatopienie bocznych kanalików korzenia zęba i niszczy przetrwałe w nich drobnoustroje.

Należy podkreślić, że działanie hemostatyczne lasera CO2 ma szczególne znaczenie w zabiegach:

• rozległych, związanych z dużą utratą krwi
• w obficie unaczynionych tkankach
• u pacjentów z zaburzeniami układu krzepnięcia
• usuwania zmian naczyniowych

w chirurgii onkologicznej, dla zmniejszenia niebezpieczeństwa rozsiewu komórek nowotworowych poprzez naczynia krwionośne

Laser jagowo-neodymowy emituje falę o długości 1064nm, która do pola operacyjnego doprowadzana jest za pomocą giętkiego światłowodu o grubości 0,2mm, 0,3mm lub 0,4mm. Światłowody są niezwykle elastyczne, lekkie i wygodne w obsłudze dla lekarza. Dzięki temu urządzenia te wykorzystuje się przede wszystkim do leczenia endodontycznego zębów - do sterylizacji i poszerzania światła kanałów. Promieniowanie tego lasera działa silnie sterylizująco, przez co ogranicza ewentualne wystąpienie ponownej infekcji. Leczenie kanałowe wykonuje się w ciągu jednego zabiegu co także zapewnia pacjentom większy komfort.

Jednym z częstszych zastosowań lasera Nd:YAG jest leczenie nadwrażliwości zębów. Zaledwie jeden zabieg eliminuje to uciążliwe schorzenie poprzez zeszkliwienie powierzchni zęba i zamknięcie kanalików zębiny. Innym przykładem jest leczenie zmian początkowych w szczelinach i bruzdach, gdyż promieniowanie laserowe, utwardzając szkliwo jednocześnie niszczy bakterie. Laser ten jest także bardzo dobrym narzędziem do leczenia próchnicy, gdyż w mechanizmie fotoablacji wybiórczo likwiduje próchniczo zmienione tkanki, nie naruszając zdrowej zębiny. Ponadto laser ten jest stosowany do przygotowania ubytku bezpośrednio przed założeniem wypełnienia poprzez zwiększenie powierzchni wiązania dla żywic pośrednich, co skutecznie eliminuje potrzebę wytrawiania ubytku kwasem fosforowym. Naświetlanie promieniowaniem lasera Nd:YAG powierzchni korzenia niszczy kamień i usuwa resztki osadów.

Zabiegi wykonywane tym laserem, podobnie jak laserem CO2, są bezkrwawe i bezbolesne, a bardzo cienki światłowód umożliwia dotarcie do miejsc, do których trudno byłoby dotrzeć za pomocą konwencjonalnych metod


Przykłady zastosowań klinicznych:

Tkanki miękkie
- kiretaż
- redukcja płytki bakteryjnej
- usunięcie złogów nazębnych
- usuwanie łagodnych zmian nowotworowych i zapalnych
- zatrzymanie krwawienia
- przygotowanie pola protetycznego
- nadżerki
- opryszczka wargowa
- plastyka dziąseł
- afty

Tkanki twarde - wzmacnianie zębiny
- odsłanianie brzegu oszlifowanych filarów zębowych
- leczenie nadwrażliwości zębiny
- leczenie endodontyczne
- działanie bakteriobójcze
- przygotowanie dna ubytku przed założeniem wypełnienia
- leczenie zmian okołowierzchołkowych

Laser jagowo-erbowy stanowi przełom w stomatologii zachowawczej. Najszerszym polem jego zastosowań klinicznych jest obróbka twardych tkanek zęba, gdzie z powodzeniem zastępuje wiertarki turbinowe. Emituje falę o długości 2940nm najsilniej ze znanych fal laserowych absorbowaną przez wszystkie składniki twardej tkanki zęba.

Z powodu bardzo krótkich impulsów i relatywnie długiego czasu przerwy między nimi, tkanki sąsiadujące z miejscem oddziaływania promieniowania laserowego nie odczuwają prawie wcale efektu termicznego. Laser ten pracuje w sposób impulsowy z częstotliwością w zakresie (1-10)Hz i już przy 5 impulsach na sekundę (5Hz) można usunąć warstwę zębiny grubości 0,3mm lub warstwę szkliwa o grubości 0,2mm. Średnica powstałego przy tym krateru wynosi typowo 0,5mm. Mechanizm oddziaływania promieniowania tego lasera na tkankę, jednakowo skuteczny na szkliwo, zębinę czy cement, jest ściśle fotoablacyjny tzn. usuwanie twardych tkanek ma formę "mikrowybuchów", przez co zabieg jest praktycznie bezbolesny nawet w przypadku odsłonięcia miazgi.
Pozwala to wyeliminować czynnik lęku przed wizytą u stomatologa. Zastosowanie typowego systemu chłodzenia sprayem wodnym dodatkowo zapobiega nagrzewaniu się powierzchni i zwiększa skuteczność oddziaływania promieniowania. Należy też zwrócić uwagę na to, że w procesie fotoablacji nie dochodzi do nadtapiania zmineralizowanych tkanek, dzięki czemu ściany krateru zachowują odpowiednią chropowatość i doskonale wiążą wypełnienie.

Działanie promieniowania lasera Er:YAG nie powoduje nadtapiania brzegów opracowywanej tkanki zębowej, w przeciwieństwie do lasera CO2, którego działanie ma charakter ściśle termiczny i powoduje miejscowe stopienie i rekrystalizację mineralnych składników tkanki zębowej.
Jest zatem świetnym uzupełnieniem konwencjonalnych narzędzi stomatologicznych. Często pozwala na szybkie i bezbolesne opracowanie prostego ubytku i założenie wypełnienia bez uprzedniego wytrawiania kwasem ortofosforowym. Są i tacy mistrzowie stomatologii, którzy potrafią opracować każdy rodzaj ubytku laserem. Moim zdaniem to niezwykle trudne, a jakość tego opracowania pozostawia wiele do życzenia.
Osobiście, laserową technikę wiercenia cenię jedynie jako uzupełnienie metody wiertarkowej. Niestety :-(.
Technika idzie jednak szybko naprzód i kto wie jak będziemy leczyć za lat kilka.


Inne usługi stomatologiczne:

zakładanie wypełnień – plombowanie
leczenie kanałowe – przewodowe, endodontyczne
laseroterapia – laser miękki i twardy
laser rewolucjonizuje stomatologię - omówienie dla cierpliwych i ciekawych
wybielanie zębów
licówki
korony
mosty
protezy częściowe i całkowite
ekstrakcje zębów
resekcje, hemisekcje, amputacje korzeni, wyłuszczanie torbieli
implanty - historia, budowa, powierzchnie i systemy
implantoprotetyka
leczenie paradontozy
sterowana regeneracja tkanek - materiały kościozastępcze
leczenie dzieci
profilaktyka ortodontyczna/leczenie ortodontyczne
piaskowanie zębów
diagnostyka
narkoza (uwaga! obecnie nie wykonujemy zabiegów w narkozie)
staw skroniowo-żuchwowy (SSŻ) – ważny staw, diagnostyka i leczenie
CarieScan - diagnostyka próchnicy
Onkologia